Inżynieria Biomedyczna

Jesteś tutaj: Start O studiach Szpitalne systemy informat.

Szpitalne systemy informat.

szpitalne_systemy_informatyczneSzpitalne systemy informatyczne - systemy, które spełniają wymagania dotyczące przekazywania w czasie rzeczywistym informacji potrzebnych do opieki nad pacjentem oraz do celów zarządzania.

Historia rozwoju architektury szpitalnych systemów informatycznych

Początek rozwoju szpitalnych systemów informatycznych przypada na lata pięćdziesiąte ubiegłego stulecia. Dominującą architekturą były wówczas systemy scentralizowane (ang. Mainframe) w postaci dużego komputera, do którego były podłączone terminale i drukarki w liczbie około kilkuset.

W latach siedemdziesiątych, gdy zaczęły się rozwijać się systemy modułowe. W systemach modułowych z komputera centralnego zostały wydzielone pewne wyspecjalizowane moduły np. system laboratoryjny, system zakładu radiologii, system do obliczeń finansowych itp. Nastąpiła decentralizacja przetwarzania informacji, przetwarzanie w modułach nie obciążało już komputera centralnego.

Tendencja do decentralizacji utrzymywała się dalej, aż do lat osiemdziesiątych, pojawił się nowy typ architektury –system rozproszony, czyli sieć komputerowa

W sieci funkcjonują oddzielne podsystemy wyspecjalizowane: laboratorium, zakład radiologii, izba przyjęć i poszczególne systemy oddziałowe szpitala. Zaleta systemu rozproszonego jest duża niezawodność, awaria jednego podsystemu nie powoduje dezorganizacji całości. Minusem tego systemu jest rozproszenie danych o pacjentach na wielu maszynach, komplementacja wymaga komunikacji z maszynami.

System rozproszony uzupełniony serwerem archiwizującym jest najczęściej stosowanym typem architektury szpitalnych systemów informatycznych.

Ogólna charakterystyka szpitalnych systemów informatycznych

Celem stosowania szpitalnych systemów informatycznych jest poprawa jakości opieki zdrowotnej.

Istotnymi cechami przy wyborze szpitalnych systemów informatycznych są:

  • Koszt inwestycyjny i eksploatacyjny,
  • Niezawodność,
  • Łatwość dostępu,
  • Rodzaj interfejsu użytkownika,
  • Szybkość działania,
  • Bezpieczeństwo i poufność danych,
  • Otwartość.

Pewną nowością jest tzw. Outsourcing, czyli powierzanie obowiązków prowadzenia systemu informatycznego zewnętrznej firmie, która sama dostarcza sprzęt i oprogramowanie, nie obciążając szpitala kosztami inwestycyjnymi.

Niezawodność systemu informatycznego szpitala jest również cechą wysoce pożądaną. Miernikiem tej niezawodności może być parametr MTBF lub tzw. Dostępność systemu w określonym czasie. W celu zwiększenia niezawodności systemów szpitalnych możemy podejmować różne działania, jak np. dostarczanie awaryjnych źródeł zasilania, narzucenie pewnych wymogów dotyczących oprogramowania oraz dublowanie newralgicznych części sprzętu komputerowego i inne.

Inna cechą jest łatwość dostępu do terminali. Chodzi o to by terminal znajdował się w niewielkiej odległości od łóżka chorego. Znaczną poprawę może tu przynieść wyposażenie sal szpitalnych w gniazdka sieciowe, do których lekarze mogliby podłączyć swój komputer przenośny np. notebook.

Inne rozwiązanie to łącza na promieniowanie podczerwone stosowane w komputerach typu PDA (ang. Personal Digital Assistant).

Przed obchodem lekarz przepisuje dane swoich pacjentów do PDA przez to łącze, a po obchodzie zalecenia lekarza są transmitowane do serwera.

Szpitalne systemy informatyczne muszą zapewnić bezpieczeństwo i poufność danych pacjenta. Zapewnianie bezpieczeństwa danych w 100% jest niemożliwe. Problem polega na znalezieniu kompromisu pomiędzy odpowiednim stopniem bezpieczeństwa, a ceną jaką trzeba będzie zapłacić w przypadku utraty danych. Przed atakami z zewnątrz zabezpiecza oprogramowanie firewall („ ściana ogniowa"), ale ono również nie daje 100% zabezpieczenia.

Cele stosowania szpitalnych systemów informatycznych

  • Poprawa jakości opieki nad pacjentem,
  • Poprawa jakości zarządzania i przez to lepsza funkcjonalność szpitala i niższe koszty leczenia,
  • Zredukowanie pracy administracyjnej,
  • Dostarczenie informacji dla celów gospodarczych, finansowych, kontroli jakości i badań naukowych.

Można podać konkretny przykład poprawy jakości opieki nad pacjentem, związany z pracą szpitalnego laboratorium. Wyniki badania laboratoryjnego przesyłany drogą elektroniczną dociera znacznie szybciej na oddziały szpitalne i umożliwia podjęcie interwencji, gdyby wynik badania determinował jej podjęcie.

Dysponowanie szpitalnym systemem informatycznym pozwala w izbie przyjęć zorientować się szybko, czy są wolne miejsca w oddziale, do którego powinien być skierowany pacjent.

Moduły oprogramowania i moduły sprzętowe

Moduły systemu informatycznego są rozumiane zarówno, jako moduły oprogramowania w przypadku architektury scentralizowanej, jak i moduły oprogramowania i odpowiadające im moduły sprzętowe, w przypadku architektury modułowej. Można je podzielić na następujące działy:

  • Administracja i zarządzanie,
  • Logistyka (gospodarka magazynowa, transport, kuchnia, pralnia oraz gospodarkę preparatami krwiopochodnymi),
  • Moduły medyczne (oddział intensywnej terapii, moduły oddziałowe, sale operacyjne, moduły laboratoryjne, pracowanie obrazowe, pracownie diagnostyczne),
  • Moduły dedykowane i wspomagające (systemy wspomagania decyzji, moduły komunikacyjne ze światem zewnętrznym)

Istotnym elementem systemu jest elektroniczna historia choroby (EPR). Tutaj są zapisywane wszelkie dane dotyczące objawów, badań, rozpoznań, zleceń i przeprowadzonych procedur medycznych. Opis badań i procedur ma ścisły związek z kosztami leczenia. Na podstawie zapisów EPR można obliczyć koszty leczenia.

Podstawowym elementem systemu szpitalnego jest centralna baza danych, która zawiera zbiór historii chorób pacjentów przebywających aktualnie w szpitalu.